19 listopada 2026
Kobiety, które przełamywały bariery - 5 Polek inspirujących kolejne pokolenia
Udostępnij
19 listopada przypada „Światowy Dzień Przedsiębiorczości Kobiet”. Dziś zdobywać wiedzę i rozwijać firmę może każdy, ale jeszcze niespełna kilkadziesiąt lat temu dostęp kobiet do edukacji i prowadzenia działalności zawodowej był znacznie bardziej ograniczony. Mimo to w historii Polski było wiele kobiet, które dzięki wiedzy i konsekwencji w działaniu wiele osiągnęły i miały wpływ na rzeczywistość, w której dziś żyjemy. Kim były i dlaczego ich działania inspirują kolejne pokolenia?
Dziś zdobywanie wiedzy, rozwijanie kompetencji i prowadzenie działalności gospodarczej są łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Internet, media społecznościowe oraz liczne programy wsparcia sprawiają, że przedsiębiorcy mogą docierać do klientów, zdobywać finansowanie i rozwijać swoje pomysły na niespotykaną wcześniej skalę. Jeszcze sto lat temu podobne możliwości były dla wielu kobiet niedostępne.
Co roku 19 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Przedsiębiorczości Kobiet (ang. Women's Entrepreneurship Day, WED). Tego dnia warto też wspomnieć kobiety z minionych epok, które miały mniejsze możliwości dotarcia do szerokiego grona odbiorców. Swoją nieustępliwością i siłą argumentu, wbrew ówczesnym zwyczajom i przyjętym zasadom, inicjowały nowe projekty i wdrażały je w życie.
- Jadwiga Szczawińska-Dawidowa (1864-1910)
Współtwórczyni Uniwersytetu Latającego, który umożliwiał kobietom zdobywanie wiedzy pomimo ograniczeń zaborczych. Założyła również Czytelnię Dzieł i Pism Naukowych w Warszawie, którą prowadziła i dbała o pozyskanie funduszy na jej działanie. Ponadto prowadziła biuro pośrednictwa pracy dla kobiet i działała na rzecz równouprawnienia.[1]
- Maria Skłodowska-Curie (1867 – 1934)
Prawdopodobnie najbardziej znana Polka na arenie międzynarodowej, przede wszystkim z przełomowych odkryć naukowych i zdobycia dwóch nagród Nobla. Aktywnie organizowała finansowanie badań i miała swój wkład w powstanie Instytutu Radowego w Paryżu, w którym pracowała do śmierci oraz Instytutu Radowego w Warszawie, tworząc tym samym fundament nowoczesnej infrastruktury badawczej w Polsce.[2] Jest uważana za jedną z najwybitniejszych i najbardziej szanowanych uczonych w historii.
- Kazimiera Bujwidowa (1867-1932)
Była współorganizatorką i prezeską krakowskiej czytelni dla kobiet, doprowadziła do utworzenia pierwszego na ziemiach polskich gimnazjum dla dziewcząt z programem i maturą równorzędną egzaminom w gimnazjach męskich. Zainicjowała akcje pisania indywidualnych i zbiorowych podań kobiet o prawo do studiów. Była zaangażowana w kampanię przedwyborczą Marii Dulębianki, pierwszej kobiety kandydującej do Sejmu Krajowego.
Uchwałą Sejmu RP X kadencji z 18 września 2026 zdecydowano o ustanowieniu roku 2027 „Rokiem Kazimiery Bujwidowej”.[3]
- Helena Rubinstein (1872 – 1965)
Twórczyni i właścicielka znanej na świecie marki kosmetycznej. Urodzona pod Krakowem w wielodzietnej rodzinie, była jedną z ośmiu córek. Wykorzystała ziołowe receptury, oparte na lokalnej roślinności, spopularyzowała podział kosmetyków do pielęgnacji ze względu na typ skóry oraz przyczyniła się do rozwoju nowoczesnego marketingu w branży kosmetycznej. Już w swoich czasach łączyła w biznesie podejście sprzedażowe z marketingowym i angażowała znane aktorki i osoby publiczne do promowania swoich produktów, wykorzystując rozwiązania przypominające współczesny influencer marketing.[4]
- Zofia Szydłowska (1917-2001)
Była pomysłodawczynią powstania i pierwszą prezes Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego (pierwotnie w skrócie CPLiA, później znanego jako Cepelia), którego celem było m.in. kreowanie polskiego stylu na bazie sztuki ludowej. Ta organizacja, skupiająca setki spółdzielni i tysiące rękodzielników, stworzyła jeden z największych systemów wspierania przedsiębiorczości opartej na rzemiośle w Polsce.[5]
Większość z wymienionych powyżej to nie są nazwiska, które regularnie pojawiają się w rankingach biznesowych. Co więcej, większość z nich działała w czasach, gdy kobiety nie miały jeszcze równych szans edukacyjnych i zawodowych. Kiedyś status społeczno-majątkowy czy płeć decydowały o tym, czy można było się kształcić, rozwijać pomysł na biznes czy kreować innowacje. Wychodzenie poza utarte schematy myślowe i szablony społeczne było źle widziane, tym bardziej warto docenić wkład, jaki te Panie wniosły w dalszy rozwój naukowo-gospodarczy kraju i świata.
Wymienione postacie uparcie dążyły do swojego celu, a dzięki szlakom przez nie przetartym dziś nikogo nie dziwią kobiety odnoszące sukcesy w nauce, na szczycie wielkiej korporacji czy prężnie rozwijające swój mały biznes. Historia pokazuje, że wiedza i determinacja często pomagają pokonywać bariery, które początkowo wydają się nie do przejścia. Jeśli planujesz rozwój zawodowy, myślisz o własnym biznesie lub chcesz zdobyć nowe kompetencje, sprawdź bezpłatne kursy online Akademii PARP. Dowiedz się, co już wiesz, a czego warto się jeszcze nauczyć i zacznij działać już dziś.
[1] Źródło: https://warszawa.twoje-miasto.pl/znani-mieszkancy/jadwiga-szczawinska-dawidowa-q48856712/
[2] Źródło: https://nio.gov.pl/dzieje-instytutu
[3] Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Kazimiera_Bujwidowa
[4] Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Helena_Rubinstein#cite_note-Podg%C3%B3rska71-7
[5] Źródło: https://www.vogue.pl/a/jak-powstala-cepelia-i-na-czym-polegala-cepeliomania