Horyzont Europa i „Granty na eurogranty” – podwójna szansa dla polskich innowatorów

Unijne inicjatywy oferują możliwości rozwijania pasji i realizacji ambitnych celów – sprzyjają temu liczne programy finansowania i współpracy. Najważniejszym i najpopularniejszym programem pozostaje Horyzont Europa, który wspiera rozwój innowacji i badań odpowiadających na najważniejsze wyzwania współczesnego świata. Choć polskie firmy i instytucje wyraźnie poprawiają swoją skuteczność w pozyskiwaniu środków z programów centralnych Komisji Europejskiej, wciąż pozostaje istotny potencjał do wykorzystania. W drodze po te środki Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości proponuje realne wsparcie w postaci naboru „Granty na eurogranty”, realizowanego z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki. Na tym jednak nie koniec, ponieważ PARP planuje uruchomienie nowego instrumentu – Horizon Bridge.

– Ewolucja roli PARP polega na przejściu od finansowania pojedynczych usług do wzmacniania kompetencji. Chcemy, aby przedsiębiorstwa korzystały z potencjału, który Agencja pomogła im zbudować, poprzez samodzielne przygotowywanie wniosków do Komisji Europejskiej. Stąd idea Horizon Bridge, która niezależnie od naboru „Granty na eurogranty” ma wspierać ambitne projekty – mówi Joanna Zembaczyńska-Świątek, wiceprezes PARP.

– „Granty na eurogranty” to działanie stworzone z myślą o firmach i jednostkach badawczych, które nie mają jeszcze odpowiedniego zaplecza finansowego lub doświadczenia, aby skutecznie ubiegać się o środki dostępne w ramach konkursów unijnych. Dofinansowanie mogą otrzymać projekty polegające na udziale wnioskodawcy w programie UE, obejmujące działania związane z przygotowaniem eurograntu, w tym podejmowane w związku z poszukiwaniem partnerów eurograntu, przygotowaniem wniosku/aplikacji o eurogrant, ewentualną jego korektą i prezentacją w ramach oceny w programie UE. Wśród dostępnych możliwości szczególnym zainteresowaniem cieszy się program Horyzont Europa – uznawany za najważniejszy i najpopularniejszy instrument wsparcia, stanowiący realny most do nowych możliwości rozwoju, ekspansji i wzmocnienia pozycji na rynku – wskazuje Marta Siwek, zastępca dyrektora Centrum Rozwoju MŚP w PARP.

Horyzont Europa – droga w stronę innowacji

Horyzont Europa to bardzo szeroki zestaw instrumentów umożliwiających inwestycje w europejskie badania i innowacje, z budżetem wynoszącym około 93,5 miliarda euro na siedem lat (2021–2027). Celem jest wsparcie najbardziej ambitnych projektów o potencjalnie największym wpływie rynkowym. Program zakłada pomoc określonej liczbie firm z sektora MŚP, ale za to bardziej innowacyjnych, oferując im większy kapitał na rozwój.

Projekty w ramach Horyzontu Europa mogą realizować podmioty zarówno publiczne, jak i prywatne. Kluczowym warunkiem jest ich zdolność do prowadzenia badań, innowacji lub wdrażania nowych technologii. Wśród uprawnionych wnioskodawców znajdują się: uczelnie, instytuty badawcze, instytuty PAN, duże przedsiębiorstwa, małe i średnie przedsiębiorstwa, instytucje publiczne, szpitale, fundacje itp.

W większości konkursów programu Horyzont Europa dominującą formą uczestnictwa są międzynarodowe konsorcja. Obowiązek współpracy międzynarodowej wyraźnie odróżnia ten program od wielu inicjatyw krajowych, które skupiają się przede wszystkim na finansowaniu działań realizowanych w Polsce. Stwarza on w związku z tym cenne możliwości: dostęp do wiedzy i infrastruktury, które nie są dostępne w kraju, rozwijanie międzynarodowej sieci kontaktów i partnerstw, budowanie relacji z potencjalnymi klientami i dostawcami na innych rynkach czy zdobywanie doświadczeń i perspektyw wynikających z odmiennych podejść i praktyk[1]. Dzięki temu firmy mogą rozwijać innowacyjne produkty i technologie, które są trudne do finansowania wyłącznie z funduszy dostępnych na poziomie krajowym.

Informacje o konkursach oraz pełną dokumentację dotyczącą Horyzontu Europa można znaleźć na portalu prowadzonym przez Komisję Europejską Funding & tender opportunities. W Polsce kompleksowe wsparcie w aplikowaniu i realizacji projektów z Horyzontu Europa zapewnia między innymi Krajowy Punkt Kontaktowy w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBR).

Sukces eurograntów pisany z PARP

Wzrost innowacyjności i umiędzynarodowienie polskich organizacji badawczych oraz przedsiębiorców z sektora MŚP poprzez zwiększenie ich udziału w programach unijnych – to jeden z celów działalności Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Aby go zrealizować, PARP od lat przeprowadza nabór „Granty na eurogranty”, który ma pomóc w uzyskaniu wsparcia finansowego na realizację zagranicznych projektów.

W ostatniej edycji spośród wielu zwycięskich projektów znalazł się m.in. projekt LUMINA, realizowany przez firmę ITTI Sp. z o.o. Jego celem jest opracowanie i demonstracja zintegrowanego systemu bojowego opartego na amunicji krążącej (loitering munitions) z inteligentną, sieciocentryczną autonomią. Projekt ma dostarczyć rozwiązanie umożliwiające masową i tanio wytwarzaną flotę bezzałogowych dronów uderzeniowych, zdolnych do precyzyjnego rażenia celów na polu walki. Dzięki wykorzystaniu zaawansowanej sztucznej inteligencji, rozproszonej produkcji dronów w warunkach polowych oraz zabezpieczonej łączności system LUMINA wzmocni zdolności obronne i autonomię strategiczną Polski i UE poprzez zapewnienie nowej klasy uzbrojenia, zbliżonej do rozwiązań wypracowanych w konflikcie na Ukrainie, lecz w pełni opartej na europejskich technologiach.

Na uwagę zasługuje także firma Apisense, która rozwija technologię wykorzystującą sztuczną inteligencję oraz dane satelitarne do wczesnego wykrywania chorób pszczół. Rozwiązanie to pozwala na skuteczną ochronę uli bez konieczności stosowania środków chemicznych. Z kolei spółka Proteine Resources – również beneficjent „Grantów na eurogranty” – rozwija produkcję białka owadziego jako alternatywnego źródła białka paszowego, wpisując się w trend bezpieczeństwa żywnościowego UE.

Warto zaznaczyć, że firmy Proteine Resources oraz Apisense znalazły się wśród 40 europejskich startupów, które otrzymają wsparcie finansowe na rozwój przełomowych technologii w ramach prestiżowego programu EIC Accelerator. 

Sięgnij po unijne granty!

O wsparcie PARP mogą ubiegać się podmioty, których projekty są zgłaszane do wybranych programów zarządzanych przez Komisję Europejską, takich jak Horyzont Europa, Kreatywna Europa, Cyfrowa Europa, Single Market Programme czy LIFE.  

Łączna pula środków przeznaczonych na dofinansowanie wynosi 47 mln zł, a nabór realizowany jest w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027. Wnioski można składać do 3 września 2026 roku.

W ramach „Grantów na Eurogranty” wnioskodawcy mogą ubiegać się o wsparcie samodzielnie lub jako członkowie konsorcjum – w roli koordynatora, lidera bądź partnera. Warunkiem udziału jest prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce przez co najmniej jeden pełny rok obrotowy.

– Dotychczas zawarliśmy 256 umów w ramach działania „Granty na eurogranty”, a 138 projektów otrzymało rekomendację do dofinansowania  w wyniku zakończonej oceny wniosków złożonych w trzecim terminie naboru. Obserwujemy, że podobnie jak w poprzedniej perspektywie finansowej wnioskodawcy najczęściej decydują się na realizację prac przygotowawczych do eurograntu w programie Horyzont Europa. W trzecim terminie naboru ponad 74% przedsiębiorców aplikowało z zamiarem złożenia wniosku do HE, prawie 10% do Kreatywnej Europy, a około 16% do pozostałych programów – mówi Katarzyna Wójcik-Suława, ekspert PARP.

Otrzymane dofinansowanie można przeznaczyć na przygotowanie wniosku aplikacyjnego, w tym na usługi doradcze, wynagrodzenia ekspertów czy tłumaczenia dokumentów. Środki mogą pokryć także koszty poprawek wniosku, jego prezentacji podczas oceny oraz opracowania specjalistycznych analiz niezbędnych do przygotowania projektu. Dzięki temu wnioskodawcy mogą skupić się przede wszystkim na dopracowaniu merytorycznej części projektu.

Program „Granty na Eurogranty” przewiduje również pokrycie kosztów związanych z udziałem w międzynarodowych konsorcjach oraz budowaniem partnerstw projektowych, co ma szczególne znaczenie w przypadku inicjatyw wymagających współpracy międzynarodowej.

Więcej informacji na temat naboru można znaleźć na stronie PARP.

Horizon Bridge – PARP uruchomi nowy instrument wsparcia!

Mimo odnotowywanych wzrostów w zakresie skutecznych aplikacji do Horyzontu Europa, Polska nie wykorzystuje w pełni potencjału, jaki daje uczestnictwo w tym programie. Dlatego PARP planuje uruchomienie specjalnego pilotażu Horizon Bridge – inicjatywy, która ma stanowić wielopoziomowe wsparcie w zwiększaniu szans polskich MŚP rozwijających przełomowe technologie na pozyskanie środków z programu Horyzont Europa. Celem jest ograniczanie barier we wnioskowaniu o wsparcie m.in. poprzez rozwój kompetencji aplikacyjnych, pomoc w tworzeniu konsorcjów, lepsze powiązanie krajowych instrumentów z programami unijnymi oraz ułatwienie pierwszego udziału wnioskodawców w projektach. Pilotaż jest przygotowywany we współpracy z Bankiem Światowym.

–  Naszym nowym podejściem jest pilotaż Horizon Bridge, którego celem jest kompleksowe wzmacnianie potencjału polskich MŚP. Odchodzimy w nim od modelu wsparcia opartego wyłącznie na finansowaniu przygotowania pojedynczych wniosków, jak w przypadku programu „Granty na Eurogranty”. Za pośrednictwem nowego instrumentu chcemy rozwijać kompetencje aplikacyjne, wspierać tworzenie międzynarodowych konsorcjów, lepiej łączyć krajowe instrumenty wsparcia z programami Komisji Europejskiej oraz ułatwiać przedsiębiorcom pierwszy udział w projektach Horyzontu Europa. To inwestycja w trwałe kompetencje, które zwiększą szanse polskich firm na skuteczne pozyskiwanie środków europejskich – mówi Joanna Zembaczyńska-Świątek, wiceprezes PARP.

Program Bridge to Horizon będzie skierowany do firm, które:

• rozwijają technologie o charakterze przełomowym,
• osiągnęły poziom gotowości technologicznej (TRL) co najmniej 4,
• planują realizować projekty samodzielnie lub w konsorcjum (w przypadku konkursów konsorcjalnych wsparciem będą mogły zostać objęte zarówno firmy występujące w roli liderów, jak i partnerów),
• nie pozyskały dotychczas dofinansowania w danym temacie programu Horyzont Europa (program zakłada możliwość aplikowania firm, które pozyskały grant z jednego tematu/programu HE, a chcą złożyć wniosek do innego),
• wykazują gotowość do zaangażowania i nauki oraz potrzebują wsparcia w rozwoju kompetencji aplikacyjnych, nie tylko gotowych rozwiązań.

[1] https://enspire.science/the-benefits-of-securing-eu-horizon-europe-funds-for-companies/