Formy opodatkowania oraz składki ubezpieczeniowe od osób prowadzących działalność gospodarczą

Obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne

Osoby samodzielnie prowadzące działalność gospodarczą same ustalają podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, z tym że składki te nie mogą być niższe niż 60% przeciętnego wynagrodzenia z zeszłego kwartału. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne tych osób w styczniu i lutym 2006 r. stanowi kwota zadeklarowana, nie niższa niż 1408,34 zł (60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2005 r.).

Prawo do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od wyżej wymienionej podstawy wymiaru nie ma zastosowania do osób, które:

• prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą,
• wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Składki na ubezpieczenie, jako procent podstawy ubezpieczenia

Ubezpieczenie społeczne         

Emerytalne       - 19,52%

Rentowe          - 13,00%

Chorobowe     - 2,45%

Wypadkowe (1) - 1,93%

Łącznie 36,9%

Ubezpieczenie zdrowotne (2) - 8,75% (163,78 zł)

(1)   Stopa procentowa ubezpieczenia wypadkowego zależy od rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę (jeśli zatrudnia minimum 10 osób) i wynosi od 0,97% do 3,86%. I tak np. składka dla handlu detalicznego i hurtowego, hotelarstwa i usług gastronomicznych oraz usług finansowych wynosi 0,97%. Dla obsługi nieruchomości, wynajmu oraz innej działalności związanej z działalnością gospodarczą stawka wynosi 1,2%. Dla pracodawców zatrudniających mniej niż 10 osób, stawka jest stała i wynosi 1,93%.

(2) Podstawa nie może być niższa od 1871,73 zł (także w przypadku nowych firm). Tylko 7,75% podstawy wymiaru składki można odliczyć od podatku dochodowego od osób fizycznych.

UWAGA: składki rentowe i emerytalne nie są naliczane od podstawy przekraczającej 73 560 zł w skali roku. Informacje na temat aktualnej wysokości podstawy wymiaru składek, składek oraz zasad ich opłacania znajdują się na stronie www.zus.pl

Wybór formy opodatkowania przy samodzielnej działalności gospodarczej osób fizycznych

Aktualizowała: Katarzyna Kornosz, EIC Warszawa

Podatek dochodowy od dochodów z działalności gospodarczej może być naliczany w następujący sposób:

1. Na zasadach ogólnych a) wg skali podatkowej lub b) wg podatku liniowego 19%

2. Na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych

3. Na zasadach karty podatkowej

(1) Podatnik opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, może odliczyć od przychodów wydatki określone w art. 26 ust. 1 i art. 26b ustawy o podatku dochodowym, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym

(2) ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

UWAGI DODATKOWE DO FORM OPODATKOWANIA

Podatek wg skali

Podatek dochodowy ma charakter progresywny i naliczany jest w następujący sposób:

1. Podatek liniowy dotyczy wyłącznie dochodów z działalności gospodarczej. W przypadku osiągania z dochodów z innych źródeł, te inne dochody opodatkowane będą wg skali

2. Nie można opodatkować podatkiem liniowym przychodów uzyskanych ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy odpowiadających czynnościom, które wykonywało się w ramach stosunku pracy (w tym spółdzielczego).

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

1. Opłacać można, jeżeli przychody w zeszłym roku nie przekroczyły 250.000 Euro (w pierwszym roku działalności bez względu na wysokość przychodów)

2. Wyklucza opodatkowanie ryczałtem osiąganie w całości lub w części przychodów z tytułu:

a) prowadzenia aptek;

b) działalności w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenie lombardów);

c) działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych;

d) prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnych zawodów innych niż działalność wykonywana osobiście przez lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów, położne, pielęgniarki, tłumaczy oraz nauczycieli w zakresie udzielaniu lekcji na godziny, jeśli działalność ta nie jest wykonywana na rzecz osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej albo na rzecz osób fizycznych dla potrzeb prowadzonej przez nie pozarolniczej działalności gospodarczej;

e) świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Stawka 20%

Przychody osiągane w zakresie wolnych zawodów.

Stawka 17 %

Przychody ze świadczenia usług:

a) reprodukcji komputerowych nośników informacji (PKWiU 22.33.10),

b) pośrednictwa w sprzedaży pojazdów mechanicznych (PKWiU 50.10.30), pośrednictwa w sprzedaży części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych (PKWiU 50.30.30), pośrednictwa w sprzedaży motocykli oraz części i akcesoriów do nich (PKWiU 50.40.30),

c) pośrednictwa w handlu hurtowym (PKWiU grupa 51.1), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

d) hoteli (PKWiU grupa 55.1), świadczonych przez obiekty noclegowe turystyki oraz inne miejsca krótkotrwałego zakwaterowania (PKWiU grupa 55.2),

e) parkingowych (PKWiU 63.21.24), obsługi centrali wzywania radio-taxi (PKWiU 63.21.25-00.10), pilotowania (PKWiU 63.22.12), organizatorów i pośredników turystycznych (PKWiU grupa 63.3),

f) w zakresie zarządzania nieruchomościami, świadczonych na zlecenie (PKWiU 70.32), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

g) wynajmu samochodów osobowych (PKWiU 71.1), wynajmu pozostałych środków transportu (PKWiU 71.2),

h) doradztwa w zakresie sprzętu komputerowego (PKWiU 72.1), w zakresie oprogramowania (PKWiU 72.2), przetwarzania danych (PKWiU 72.3),

i) pozyskiwania personelu (PKWiU 74.50.2), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy, dezynfekcji i tępienia szkodników (PKWiU 74.70.11), fotograficznych (PKWiU 74.81), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy, przyjmowania telefonów (PKWiU 74.83.11), powielania (PKWiU 74.83.12), organizowania wystaw, targów i kongresów (PKWiU 74.84.15), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

j) poradnictwa dla dzieci, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 85.32.13), opieki społecznej świadczonych przez instytucje o charakterze doraźnym (PKWiU 85.32.14), opieki społecznej związanych z przystosowaniem zawodowym (PKWiU 85.32.15)

Stawka 8,5 %

Od:

a) przychodów z najmu i dzierżawy (w tym nieruchomości) do kwoty stanowiącej równowartość 4.000 euro; od nadwyżki ponad tę kwotę ryczałt wynosi 20 % przychodów,

b) przychodów z działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 %, z zastrzeżeniem pkt 1, 2, 4 i 5 oraz załącznika nr 2 do ustawy,

c) przychodów związanych ze zwalczaniem pożarów i zapobieganiem pożarom (PKWiU 75.25.11),

d) przychodów ze świadczenia usług związanych z prowadzeniem przedszkoli oraz oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, w tym specjalnych - dotyczy wyłącznie przygotowania dzieci do nauki w szkole (PKWiU 80.10.11 ex),

e) przychodów ze świadczenia usług związanych z ogrodami botanicznymi i zoologicznymi oraz obszarami z obiektami chronionej przyrody (PKWiU 92.53),

f) przychodów z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego,

g) prowizji uzyskanej przez komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu,

h) prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy,

i) przychodów, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 11 i 12 ustawy o podatku dochodowym.

Stawka 5,5%

Od:

a) przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub w zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton,

b) uzyskanej prowizji z działalności handlowej w zakresie sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, znaczków do biletów miesięcznych, znaków opłaty skarbowej, znaczków pocztowych, żetonów i kart magnetycznych do automatów.

Stawka 3,0%

Od przychodów:

a) z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,

b) z działalności usługowej w zakresie handlu,

c) ze świadczenia usług związanych z produkcją zwierzęcą, zaliczonych zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług do klasy 01.42 - usługi związane z chowem i hodowlą zwierząt (z wyjątkiem usług weterynaryjnych),

d) z działalności rybaków morskich i zalewowych w zakresie sprzedaży ryb i innych surowców pochodzących z własnych połowów, z wyjątkiem sprzedaży konserw oraz prezerw z ryb i innych surowców z połowów,

e) o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 i 5-10 ustawy o podatku dochodowym,

f) z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku będących środkami trwałymi, ujętych w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz składników majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona zgodnie z art. 22g ustawy o podatku dochodowym, jest niższa niż 1.500 zł, nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wykorzystywanych w pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z tej działalności gospodarczej, a pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności, i dniem jego zbycia nie upłynęło sześć lat.

Karta podatkowa

Zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej mogą płacić podatnicy prowadzący działalność:

1) usługową lub wytwórczo-usługową, określoną załącznikiem nr 3 do ustawy,

2) usługową w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami, z wyjątkiem napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%

3) usługową w zakresie handlu detalicznego artykułami nieżywnościowymi, z wyjątkiem handlu paliwami silnikowymi, środkami transportu samochodowego, częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, ciągnikami rolniczymi i motocyklami oraz z wyjątkiem handlu artykułami nieżywnościowymi objętego koncesjonowaniem,

4) gastronomiczną - jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,

5) w zakresie usług transportowych wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu,

6) w zakresie usług rozrywkowych,

7) w zakresie sprzedaży posiłków domowych w mieszkaniach, jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,

8) w wolnych zawodach, polegającą na świadczeniu usług w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego,

9) w wolnych zawodach, polegającą na świadczeniu przez lekarzy weterynarii usług weterynaryjnych,

10) w zakresie opieki domowej nad dziećmi i osobami chorymi,

11) w zakresie usług edukacyjnych, polegającą na udzielaniu lekcji na godziny.

Działalność ta musi być prowadzona w zakresie opisanym w załącznikach do ustawy.

Stawki są bardzo zróżnicowane i zależą od wielkości miejsca wykonywania działalności gospodarczej oraz liczby zatrudnianych pracowników.

Poniżej wskazano kilka najbardziej popularnych stawek:

W sytuacji, w których stawka jest podana w widełkach, stawkę właściwą ustala naczelnik urzędu skarbowego.

Stawki na dzień 01.03.2006